Εν Μεγάλη Ελληνική Αποικία

 του Νίκου Ιγγλέση

Το τριετές Μνημόνιο απέθανε, ζήτω το δεκαετές, το εικοσαετές, ή το τριακονταετές Μνημόνιο!

Από το Μάϊο του 2010   που η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου υπέγραψε το Μνημόνιο με την Τριαρχία (Τρόϊκα) ήταν φανερό ότι το σχέδιο αυτό για τη «διάσωση» της ελληνικής οικονομίας  δε μπορούσε να λειτουργήσει. Σήμερα δέκα μήνες μετά, πολλοί επιφανείς Έλληνες και ξένοι, οικονομολόγοι και αναλυτές διαπιστώνουν ότι η συνταγή του Μνημονίου απλά δε δουλεύει. Οι πολιτικές του Μνημονίου, που εφαρμόζει η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου, δεν αντιμετωπίζουν τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας αλλά αποσκοπούν στην εξασφάλιση των δανειστών της χώρας.  Η απόφαση για «διάσωση» της Ελλάδας ουσιαστικά επιβλήθηκε από τις αγορές και τις κερδοσκοπικές πιέσεις έγραψαν οι Financial Times. 

Η κοινή πλέον διαπίστωση ότι το Μνημόνιο δε δουλεύει,  αλλά και η γενικότερη κρίση χρέους που ταλανίζει την Ευρωζώνη, αναγκάζουν την παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση (Δ.Ν.Τ., Ε.Κ.Τ., μεγάλες ιδιωτικές τράπεζες κλπ.) να αναζητήσει μεθόδους για την αναδιάρθρωση του κρατικού χρέους με στόχο την εξασφάλιση της εξυπηρέτησής του, δηλαδή της πληρωμής του.

Οι ιδιοκτήτες της Ελλάδας

Το δημόσιο χρέος στο τέλος του 2010 έφτασε τα 340,2 δισ. ευρώ έναντι 298 δισ ευρώ το 2009, αυξήθηκε δηλαδή μέσα σ’ ένα χρόνο κατά 42 δισ ευρώ. Η μέση χρονική διάρκεια των ομολόγων που έχει εκδώσει το ελληνικό Δημόσιο και που αντιστοιχούν στα ανωτέρω 340,2 δισ ευρώ του 2010 είναι 7,37 έτη που σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του χρέους είναι μεσο-βραχυπρόθεσμο. Για την εξυπηρέτηση αυτού του χρέους η Ελλάδα πλήρωσε το 2010 μόνο για τόκους 13 δισ  ευρώ.

Το καίριο ερώτημα είναι ποιοι είναι οι δανειστές, ποιοι δηλαδή κατέχουν σήμερα τα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου, ποιοι είναι οι «ιδιοκτήτες» της χώρας.  Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας οι ξένοι έχουν το 70 – 75% του ελληνικού χρέους. Οι γαλλικές τράπεζες κατέχουν ομόλογα 61 δισ ευρώ, οι γερμανικές 48 δισ ευρώ, οι βρετανικές 12,5 δισ ευρώ, οι τράπεζες των ΗΠΑ 26,5 δισ ευρώ, ενώ μικρότερα χαρτοφυλάκια ελληνικών ομολόγων κατέχουν τράπεζες άλλων χωρών, αμοιβαία κεφάλαια, hedge funds, και ασφαλιστικά ταμεία καθώς και ιδιώτες επενδυτές του εξωτερικού.

Παράλληλα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (Ε.Κ.Τ.) κατέχει ομόλογα ύψους 60 δισ ευρώ που αγόρασε το τελευταίο χρονικό διάστημα από τη δευτερογενή αγορά ομολόγων.  Οι ελληνικές τράπεζες κατέχουν ομόλογα περίπου 55 δισ ευρώ, τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία κατέχουν περίπου 29 δισ ευρώ, ενώ μικρότερα ποσά έχουν αμοιβαία κεφάλαια και εγχώριοι ιδιώτες επενδυτές.

Τα σενάρια πτώχευσης

Όπως έχει δηλώσει ο διεθνούς φήμης οικονομολόγος, και συνομιλητής του Γ. Παπανδρέου,  Ν. Ρουμπινί «είναι θέμα χρόνου η πτώχευση της Ελλάδας, το ερώτημα που τίθεται για μένα δεν είναι αν θα πτωχεύσει αλλά το πότε». Αυτό το πότε και με ποιους όρους είναι το θέμα που απασχολεί την παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση, από το Μάϊο του 2010 που η χώρας μας υπέγραψε το Μνημόνιο. Το αντικείμενο των συζητήσεων που γίνονται αυτό το διάστημα στην Ε.Ε και οι αποφάσεις που θα ληφθούν στο Συμβούλιο  Κορυφής της 25ης Μαρτίου δεν αποσκοπούν ούτε στη σωτηρία της χώρας, ούτε στην οικονομική ανάπτυξή της, ούτε στη βελτίωση του βιωτικού επιπέδου των ελλήνων, αλλά στο πώς οι δανειστές θα πάρουν πίσω τα λεφτά τους με τις μικρότερες δυνατές απώλειες.

Για το χρέος που υπήρχε πριν την υπογραφή του Μνημονίου, τα σενάρια προβλέπουν τη δανειοδότηση της Ελλάδας από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (EFSF) που δημιουργήθηκε από την Ε.Ε. και το Δ.Ν.Τ. με συνολικά κεφάλαια, για την ώρα,  750 δισ ευρώ. Το δάνειο που μπορεί να πάρει η Ελλάδα από το EFSF , είτε μέσω ευρωομολόγων είτε κατ΄ευθείαν, θα χρησιμοποιηθεί για την επαναγορά ομολόγων που κατέχουν σήμερα η Ε.Κ.Τ καθώς και ελληνικές και ξένες ιδιωτικές τράπεζες.

Συγκεκριμένα η Ε.Κ.Τ. κατέχει ελληνικά ομόλογα ονομαστικής αξίας 60 δισ ευρώ, τα οποία όμως έχει αγοράσει από τη δευτερογενή αγορά, με Hair Cut (κούρεμα) 30%, έναντι 42 δισ ευρώ. Εάν τα ομόλογα αυτά επαναγοραστούν στην τιμή που τα αγόρασε η Ε.Κ.Τ., δηλαδή στα 42 δις τότε το ελληνικό Δημόσιο χρέος θα μειωθεί κατά 18 δισ ευρώ (60-42=18).

Ανάλογη διαδικασία μπορεί να ακολουθηθεί για τα ομόλογα που έχουν οι ιδιωτικές τράπεζες στο trading , περίπου το 30% του συνόλου, και τα οποία αποτιμώνται σε μέσες τιμές αγορά 75%-80% (Hair Cut 20%-25%). To όφελος στην περίπτωση αυτή θα είναι μικρότερο, το χρέος θα μειωθεί περί τα 12 δισ ευρώ. Βέβαια υπάρχει ο κίνδυνος να ανέβουν οι τιμές των ομολόγων μόλις εκδηλωθεί πρόθεση επαναγοράς τους από την ελληνική κυβέρνηση και το όφελος να μηδενιστεί.

Επαναγορά μπορεί να γίνει και για τα υπόλοιπα ομόλογα που έχουν στο χαρτοφυλάκιό τους οι ιδιωτικές Τράπεζες (ελληνικές και ξένες) με δανεικά από το EFSF αλλά στην ονομαστική αξία τους, γιατί οι τράπεζες δε θέλουν να καταγράψουν ζημιές τους ισολογισμούς τους. Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει μείωση του Δημόσιου χρέους αλλά ετήσια ελάφρυνση από την καταβολή των τόκων, εφ’όσον βέβαια το επιτόκιο του δανείου από το EFSF θα είναι σημαντικά χαμηλότερο από αυτό που έχουν τα ομόλογα που κυκλοφορούν. Βέβαια οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι η γερμανική πλευρά απορρίπτει  αυτά τα σενάρια.

Για το δάνειο των 110 δισ ευρώ του Μνημονίου σχεδιάζεται η χρονική επιμήκυνσή του, από τρία σε επτά  χρόνια και η μείωση του επιτοκίου, όπως το δάνειο της Ιρλανδίας. Εκπρόσωπος του Δ.Ν.Τ. έχει δηλώσει ότι το Ταμείο είναι διατεθειμένο να επιμηκύνει την αποπληρωμή των 30 από τα 110 δισ, που είναι η συνεισφορά του, στα 10 χρόνια. Ενώ ο Ζ.Κ. Γιούνγκερ δήλωσε ότι συζητείται η επιμήκυνση των υπολοίπων 80 δισ ακόμη και στα 30 χρόνια!

Όλα αυτά τα σενάρια  ελεγχόμενης χρεοκοπίας, που μπορούν να υλοποιηθούν είτε μεμονωμένα είτε συνολικά, αποτελούν ασπιρίνες για την κρίση χρέους της χώρας και αποσκοπούν, με μια μικρή μείωση των ετήσιων τόκων, να καταφέρει η Ελλάδα να αποπληρώσει τα δάνειά της. Να μπορέσει δηλαδή να μείνει ζωντανή για να πληρώνει για δεκαετίες, ανεξάρτητα εάν στο τέλος μείνει μια ρημαγμένη χώρα και ένας ρημαγμένος λαός.

Ο Γ. Παπανδρέου και οι υπουργοί του διαψεύδουν προσώρας ότι συζητούνται τέτοια σενάρια, παρότι έχουν βουίξει τα διεθνή μέσα ενημέρωσης , γιατί γνωρίζουν ότι ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Στους όρους δηλαδή με τους οποίους το EFSF θα δανείσει την Ελλάδα για την αναδιάρθρωση του χρέους, με την επαναγορά των ομολόγων.

Η αρπαγή της χώρας

Μέχρι την υπογραφή του Μνημονίου, το σύνολο του ελληνικού χρέους ήταν απαλλαγμένο από εμπράγματες ασφάλειες και έτσι οι δανειστές δεν ήταν καθόλου εξασφαλισμένοι σε περίπτωση αδυναμίας αποπληρωμής του ή πτώχευσης του ελληνικού κράτους. Το διαπραγματευτικό αυτό πλεονέκτημα χάθηκε, αμαχητί, από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το Μάϊο του 2010. Αντίθετα τα 110 δισ ευρώ του Μνημονίου εκταμιεύονται με υποθήκευση του εδάφους, των υποδομών και της περιουσίας της χώρας και αυτό το υπέγραψε ο Γ. Παπανδρέου  και  οι υπουργοί του, σε αντίθεση με την Ιρλανδική κυβέρνηση.

Να προσθέσουμε εδώ ότι με το Μνημόνιο άλλαξε και το δίκαιο που διέπει το χρέος από το ελληνικό στο αγγλικό καταργώντας ένα μεγάλο πλεονέκτημα της χώρας. Δηλαδή, οι δανειστές της Τριαρχίας με απόφαση αγγλικού δικαστηρίου θα μπορούν να κατάσχουν αεροδρόμια, λιμάνια, δρόμους, κτίρια, ακόμη και ολόκληρα νησιά.

Αν τα δάνεια που σχεδιάζεται να δοθούν από το EFSF έχουν τους ίδιους όρους με τα 110 δισ του Μνημονίου τότε θα πρόκειται γι αυτό που ο Καθηγητής Κ. Βεργόπουλος ονόμασε «οικονομία της λεηλασίας και της αρπαγής». Δηλαδή οι πιστωτές αποβλέπουν στην εξαγορά των εμπράγματων εγγυήσεων των δανείων, αντί πινακίου φακής, σε συνθήκες εθνικής καταστροφής.

Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη δήλωση στο Reuters του Ούρλιχ Μπουμ, επικεφαλής του γερμανικού οικονομικού ινστιτούτου IWH ότι η Ελλάδα θα πρέπει να ασφαλίσει το χρέος της με τα περιουσιακά στοιχεία που διαθέτει, όπως τα νησιά, έτσι ώστε να πείσει τις αγορές ότι τα χρήματα που δανείζεται δεν θα χαθούν. Τα δημόσια αγαθά, συνέχισε ο κ. Μπούμ αποτελούν σταθερή ασφάλεια. Τα νησιά πάντα θα αξίζουν περισσότερο από τα χρέη της χώρας. Τα δάνεια θα γίνουν φθηνότερα γιατί δεν θα βασίζονται στην προσδοκία αποπληρωμής τους με έσοδα από φόρους, αλλά σε υποθήκες.

Το πρόσφατο αίτημα των εκπροσώπων της Τριαρχίας για την εκποίηση περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου ύψους 50 δισ. ευρώ εγγράφεται και αυτό στην οικονομία της αρπαγής και της λεηλασίας. Η πρόταση αυτή πρώτον αποδεικνύει την αναποτελεσματικότητα του Μνημονίου, άρα χρειάζονται κι’ άλλα μέτρα, και δεύτερον, μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο αν η Κυβέρνηση πουλήσει σε τιμές «γενικής διάλυσης». Όταν το Χρηματιστήριο ξύνει τον πυθμένα και η αγορά ακινήτων βρίσκεται σε καθίζηση πώς θα εκποιηθούν οι μετοχές της ΔΕΗ, του ΟΤΕ, του ΟΠΑΠ και άλλων ΔΕΚΟ, ή τα ακίνητα φιλέτα του Δημοσίου, όπως το Ελληνικό; Μόνο αν οι τιμές πώλησης είναι εξευτελιστικές, μόνο αν οι ιδιώτες θεωρήσουν την ευκαιρία μοναδική και ανεπανάληπτη, τότε μπορεί ν’ αγοράσουν. Αλλά και σ’ αυτή την περίπτωση θα ξεπουληθεί η χώρα σε συνθήκες πλιάτσικου για να  επανέλθει  το χρέος αυτό στα επίπεδα του 2009.

Είναι περισσότερο από ορατός ο κίνδυνος, από την αναπόφευκτη αναδιάρθρωση του χρέους, μέσω των δανείων από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (EFSF) και της εκποίησης περιουσιακών στοιχείων,  να μετατραπεί η Ελλάδα σε ολοκληρωτική αποικία της παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης, δηλαδή των αγορών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται ακόμη και για την εθνική επιβίωσή της.

Εν Μεγάλη Ελληνική Αποικία 200 π.Χ.

οι Αναμορφωταί

αυτοί (Ευτύχημα θα ήταν αν ποτέ

δεν τους χρειαζόταν κανείς). Για κάθε τι,

για το παραμικρό ρωτούνε κ’εξετάζουν,

κ’ευθύς στο νού τους ριζικές μεταρρυθμίσεις βάζουν,

με την απαίτησι να εκτελεσθούν άνευ αναβολής.

– – – – – – –

Και όταν, με το καλό, τελειώσουνε την εργασία,

κι ορίσαντες και περικόψαντες το παν λεπτομερώς,

απέλθουν, παίρνοντας και την δικαία μισθοδοσία,

να δούμε τι απομένει πιά, μετά

τόση δεινότητα χειρουργική.

Κ. Καβάφης, 1928

www.styx.gr, 27.2.2011

Advertisements